Dlaczego upadła ostatnia dynastia Chin? Nowa próba wyjaśnienia zagadki
6 września 2023, 08:01Dynastia Qing rządziła w Chinach przez niemal 270 lat. Jeszcze w roku 1820 Chiny były najpotężniejszą gospodarką świata, a ich PKB stanowił 32,9% światowego produktu brutto. Od tamtej pory pozycja gospodarcza Chin słabła i w 1870 roku PKB Państwa Środka było o ponad połowę mniejsze niż krajów Europy Zachodniej. W 1911 roku dynastia upadła.
Wegetarianie z megaosad. Roślinna dieta mieszkańców osad kultury Cucuteni-Trypole
27 grudnia 2023, 12:00Około 6500 lat temu na terenie dzisiejszej Ukrainy i Mołdawii pojawiła się kultura Cucuteni-Trypole. Jej przedstawiciele zakładali olbrzymie osady, w których mieszkały tysiące osób. Największa ze znanych nam osad miała co najmniej 15 000 mieszkańców, była największą miejscowością na świecie. Tak olbrzymia liczba ludności wymagała odpowiedniego zaopatrzenia w żywność.
Duńczycy wyjaśnili zagadkę znikających gwiazd? Całkowity kolaps grawitacyjny gwiazdy w VFTS 243
23 maja 2024, 08:34Astrofizycy z Instytutu Nielsa Bohra na Uniwersytecie w Kopenhadze wyjaśnili fenomen gwiazd znikających z nieboskłonu. W pracy opublikowanej na łamach Physical Review Letters dostarczyli najsilniejszych dowodów na wsparcie teorii mówiącej o grawitacyjnym zapadaniu masywnych gwiazd, w wyniku którego nie powstaje ani biały karzeł, ani supernowa, a pojawia się czarna dziura. Dla obserwatora z zewnątrz wygląda to tak, jakby gwiazda po prostu zniknęła.
Sztuczna inteligencja pomaga rozszyfrować zasady starożytnej gry
23 grudnia 2024, 06:07W latach 1967–1978 roku Włoska Wyprawa Archeologiczna ISMEO prowadziła pierwsze badania w Shahr-i Sokhta (SiS) w Iranie. Szybko okazało się, że miasto składało się z trzech obszarów: mieszkalnego, cmentarza i przemysłowego. Jego największy rozkwit przypadł na połowę III tysiąclecia przed naszą erą, gdy obszar mieszkalny zajmował 80 hektarów. Miasto uznano za jeden z najważniejszych ośrodków na wschodzie Wyżyny Irańskiej. Zidentyfikowano tam cztery okresy kulturowe podzielone na 10 faz konstrukcyjnych, które datowano na od 2. połowy IV tysiąclecia do połowy III tysiąclecia. W południowej części miasta znaleziono duży cmentarz o powierzchni około 20 hektarów, a w jednym z grobów planszę do gry i bierki.
Uczeni z Miami odkryli 230 nieznanych dotychczas wielkich wirusów
10 czerwca 2025, 08:27Wielkie wirusy mają istotne znaczenie dla ekosystemu mórz i oceanów poprzez ich oddziaływanie z glonami czy amebami, które znajdują się na dole morskiego łańcucha pokarmowego. Naukowcy z University of Miami odkryli 230 nowych, nieznanych dotychczas wielkich wirusów żyjących w morzach i oceanach. Odkrycia dokonali zaś za pomocą wysoko wydajnych metod obliczeniowych za pomocą których przeanalizowali publicznie dostępne bazy danych zawierających informacje o genach zidentyfikowanych w wodach na całym świecie.
Wszechświat rozszerza się coraz wolniej, nie coraz szybciej, twierdzą Koreańczycy
12 listopada 2025, 12:43Nasze badania pokazują, że wszechświat wszedł w fazę spowalniającego rozszerzania się, a ewolucja ciemnej energii jest szybsza, niż dotychczas sądzono. Jeśli te wyniki się potwierdzą, będzie to oznaczało znaczącą zmianę paradygmatu obowiązującego w kosmologii od czasu odkrycia ciemnej energii przed 27 laty, mówi profesor Young-Wook Lee z Uniwersytetu Yonsei w Korei Południowej. Wyniki badań, opublikowane na łamach Monthly Notices of the Royal Astronomical Society podważają obowiązującą teorię, zgodnie z którą ciemna energia powoduje, że galaktyki oddalają się od siebie z coraz większą prędkością.
CERN przetestuje lewitujące ślizgacze tunelowe. Ma się nimi poruszać obsługa tuneli LHC - Prima Aprilis
1 kwietnia 2026, 09:40Tunele Wielkiego Zderzacza Hadronów mają 27 kilometrów długości, więc dbający o nie inżynierowie i technicy muszą przemieszczać się na duże odległości. Za każdym razem, gdy dojdzie do najdrobniejszej awarii, gdy trzeba sprawdzić lub wymienić jakikolwiek element, znaczną część dnia pracy zajmuje dotarcie do celu. To znacząco podnosi koszty i spowalnia wszelkie prace. Dotychczas pracownicy obsługi tuneli korzystali z rowerów, jednak już wkrótce się to zmieni. CERN kończy właśnie prace nad lewitującymi „ślizgaczami tunelowymi”. Wiadomo, że urządzenia działają, a latem bieżącego roku rozpoczną się ich praktyczne testy z ludźmi na pokładzie.
Co o Całunie Turyńskim mówią najnowsze wyniki badań DNA?
22 lipca 2026, 09:17Międzynarodowy zespół naukowy, którym kierowali Gianni Barcaccia i Andrea Squartini z Uniwersytetu w Padwie oraz Alessandro Achilli z Uniwersytetu w Pawii we współpracy z badaczami z Wielkiej Brytanii, USA i Kanady oraz Pierluigim Baimą Bollone, opublikował na łamach Scientific Reports wyniki nowej analizy śladów DNA zachowanych w oficjalnej kolekcji próbek pobranych z Całunu Turyńskiego w 1978 roku. W odróżnieniu od wcześniejszych badań opartych na amplifikacji PCR, tym razem zastosowano sekwencjonowanie metagenomiczne nowej generacji, pozwalające na bezstronną analizę całego materiału genetycznego znajdującego się na tkaninie – bez wcześniejszego wybierania konkretnych fragmentów DNA do namnożenia.
Geny mogą Cię ogłuszyć
6 lipca 2006, 11:08Belgijscy naukowcy wskazali 3 geny, które mogą wyjaśnić, dlaczego niektórzy ludzie tracą słuch po wystawieniu na działanie bardzo głośnych dźwięków. Geny odkryte przez zespół profesora Guya Van Campa z Uniwersytetu w Antwerpii są zaangażowane w bardzo ważny dla normalnego słyszenia "recykling" potasu w uchu wewnętrznym.
Trójka twardzieli
25 września 2006, 10:09Panasonic prezentuje nowe Toughbooki, przeznaczone przede wszystkim dla często podróżujących, aktywnych ludzi biznesu, którzy rzadko rozstają się ze swoim laptopem. jest gotowy do pracy w każdej sytuacji.
